รับชมวีดีโอได้ที่ Youtube :
https://www.youtube.com/watch?v=nWQzE9UgVmUเวียงท่ากาน เมืองโบราณหริภุญชัย โบราณสถานเวียงท่ากาน ตำบลบ้านกลาง อำเภอสันป่าตอง ห่างจากตัวเมืองเชียงใหม่ลงมาทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ราว 30 กิโลเมตร และห่างจากลำพูน ศูนย์กลางเดิมของแคว้นหริภุญชัยมาราว 15 กิโลเมตร
เอกสารประวัติศาสตร์ในยุคล้านนา เวียงท่ากานปรากฏชื่ออยู่ใน “พงศาวดารตำนานพื้นเมืองเชียงใหม่” เรียกว่า “เวียงพันนาทะการ”
อย่างไรก็ตาม จากการปฏิบัติงานด้านโบราณคดีของกรมศิลปากรในพื้นที่เวียงท่ากานเมื่อกว่า 40 ปีมาแล้ว พบร่องรอยการตั้งถิ่นฐานของมนุษย์ย้อนกลับไปได้ตั้งแต่วัฒนธรรมหริภุญชัย ราวพุทธศตวรรษที่ 14 เช่น พบโครงกระดูกและชิ้นส่วนกระดูกมนุษย์ทั้งเพศชายและเพศหญิงประมาณ 60 โครง ทุกโครงถูกจัดอยู่ในท่านอนงอเข่า ลักษณะช่วงขามีร่องรอยที่แสดงถึงการมัด และคาดว่าน่าจะมีการตัดเส้นเอ็นร่วมด้วย
ไม่เพียงการพบโครงกระดูกมนุษย์ แต่จากการขุดค้นทางโบราณคดีในปี 2556 ยังพบหลักฐานชิ้นสำคัญ นั่นคือโครงกระดูกม้าอายุราวพุทธศตวรรษที่ 15-16 ในยุคหริภุญไชยตอนกลาง นับเป็นโครงกระดูกม้าที่มีความสมบูรณ์ที่สุดเท่าที่เคยมีพบในประเทศไทย
เวียงท่ากานยังพบโบราณวัตถุชิ้นสำคัญนั่นคือ “โถลายคราม” สมัยราชวงศ์หยวน ภายในบรรจุเถ้ากระดูก มีอายุเก่าแก่ประมาณ 700 ปี นับเป็นเครื่องถ้วยสมัยราชวงศ์หยวนในสภาพสมบูรณ์ที่พบเพียงไม่กี่ชิ้นในประเทศไทย และยังแสดงถึงความสำคัญของเวียงท่ากานในอดีตได้เป็นอย่างดี
นับจากปี 2532 เป็นต้นมา กรมศิลปากรเริ่มลงพื้นที่ขุดแต่งโบราณสถานเวียงท่ากานจำนวน 6 แห่ง จนถึงปัจจุบันแล้วเสร็จทั้งสิ้นจำนวน 27 แห่ง ทั้งในเขตกำแพงเมือง และนอกกำแพงเมือง
เวียงท่ากาน นับเป็นเมืองโบราณเพียงไม่กี่แห่งในล้านนาที่อยู่ในช่วงเวลาร่วมสมัย และช่วงเวลาการเปลี่ยนผ่านจากรัฐหริภุญชัยถึงสมัยล้านนาแบบไร้รอยต่อ ช่วยทำให้เรามองเห็นพัฒนาการยุคแรกเริ่มของล้านนาได้อย่างชัดเจนมากขึ้น แต่นั่นก็เป็นเพียงจุดเริ่มต้นของการค้นหาอดีตที่ยังคงต้องการคำตอบอีกมากมายในอนาคต
ขอขอบคุณรายการ ประวัติศาสตร์นอกตำรา EP.294
